HEN SUYỄN VÀ DỊ ỨNG THỨC ĂN

17/10/2022
Tin về các bệnh hô hấp
Lượt xem: 126

Dị ứng thức ăn là tình trạng cơ thể phát sinh ra một số phản ứng không thuận lợi (còn được gọi là phản ứng dị ứng) sau khi ăn một loại thức ăn nào đó. Lên cơn hen suyễn cấp tính sau khi ăn một loại thực phẩm nào đó cũng được gọi là dị ứng thức ăn và loại thực phẩm ấy được xem là một trong những tác nhân làm khởi phát cơn hen suyễn cấp. Phần lớn các tác nhân làm khởi phát cơn hen suyễn cấp tính là các dị nguyên trong không khí như mạt bụi nhà, phấn hoa, lông súc vật, nấm mốc…, chỉ có một số ít loại thức ăn, đồ uống cũng có thể gây ra cơn hen suyễn cấp với tỉ lệ thấp. Theo thống kê ở Mỹ, có khoảng 6 – 8 % ở trẻ em dưới 3 tuổi và khoảng 2% ở người lớn bị dị ứng với thức ăn. Một số ít trong những người này mắc bệnh hen suyễn và có thể bị khởi phát cơn hen sau khi ăn các loại thực phẩm này.

Biểu hiện của dị ứng thức ăn

          Các phản ứng dị ứng do thức ăn có thể biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau từ nhẹ đến nặng, với nhiều hình thức khác nhau, có thể riêng lẻ hoặc kết hợp. Các triệu chứng này thường xuất hiện trong vòng 12 giờ sau khi ăn phải thức ăn gây dị ứng. Các biểu hiện bao gồm:

  • Các triệu chứng ở da: Nổi mề đay, nổi mẫn đỏ ở da, có thể có ngứa kèm theo. Mẫn đỏ thường mất đi trong vài ngày. Một số trường hợp có thể tồn tại rất lâu được gọi là viêm da dị ứng.

       - Ngứa và sưng quanh môi và miệng, đặc biệt khi môi và miệng tiếp xúc trực tiếp với thức ăn, ngứa họng.

       - Ngứa và đỏ mắt, ngứa và sưng mí mắt.

       - Ngứa mũi và mắt, hắt hơi và chảy nước mũi

  • Các triệu chứng tiêu hóa: buồn nôn, nôn, tiêu chảy…
  • Các triệu chứng của hen suyễn cấp như ho, khị kh, nặng ngực v khĩ thở.
  • Một số trường hợp biểu hiện nặng có thể dẫn đế sốc phản vệ như ngất xỉu, tuột huyết áp…Sốc phản vệ nặng là biểu hiện trầm trọng nhất của dị ứng thực phẩm và có thể dẫn đến tử vong.

            Trong các triệu chứng của dị ứng thức ăn nêu trên, phần lớn các triệu chứng tuy gây khó chịu nhưng thường không nguy hiểm đến tính mạng ngoại trừ biểu hiện của cơn hen suyễn cấp và sốc phản vệ. Ở những bệnh nhân mắc bệnh hen suyễn, đặc biệt là những bệnh nhân bị hen suyễn nhưng không được kiểm soát tốt; đôi khi gây ra những phản ứng rất trầm trọng, những cơn hen cấp tính nặng nề khó điều trị. Mức độ trầm trọng của cơn hen suyễn do dị ứng thức ăn khơng chỉ ty thuộc vo loại thực phẩm gy dị ứng (có loại gây phản ứng rất mạnh, có loại chỉ biểu hiện thông qua rồi hết) thuộc vô số lượng thức ăn gây dị ứng  được ăn

Những loại thực phẩm thường gy dị ứng v khởi pht cơn hen suyễn cấp

           Tổ chức Thực phẩm và Dược phẩm Hoa kỳ (FDA) đã kết luận có 8 nhóm thực phẩm được xem là thức ăn thường gây dị ứng, bao gồm:

  1. Sữa
  2. Trứng
  3. Lúa mì
  4. Đậu nành
  5. Đậu phọng
  6. Các loại hạt có vỏ cứng (hạt quả hạnh, quả óc chó, quả hồ đáo…)
  7. Cá (như cá vược, cá bơn, cá tuyết…)
  8. Loài giáp xác có vỏ như tôm, cua, sò ốc…

          Ngoài 8 nhóm thực phẩm gây dị ứng nêu trên, chất sulfite dùng bảo quản thức ăn cũng có thể làm khởi phát cơn hen suyễn cấp tính. Sulfite thường có trong các loại rượu, bia, nước trái cây đóng chai, khoai tây chế biến, tôm, các loại thức ăn làm dưa chua.

          Theo một vi cơng trình nghin cứu đ được công bố ở Mỹ, trẻ em bị dị ứng nhiều nhất với sữa bị (2,5%); kế đến l trứng (1,3%); sau đó lần lượt l đậu phọng (0,8%); la mì (0,4%); đậu nành (0,4%). Đậu phọng, quả óc chó và đồ biển là những thứ thường gây phản ứng dị ứng  thức ăn trầm trong nhất. Tuy nhiên, những số liệu này được thu thập ở Mỹ và thể có những điểm khác biệt so với trẻ em Việt Nam. Ngành Dị ứng học ở Việt Nam cịn non yếu và chưa có những số liệu nghiên cứu thực tế.

Xác định loại thực phẩm gây dị ứng

          Việc chẩn đoán loại thực phẩm do l thủ phạm gây ra cơn hen suyễn cấp thường khó khăn. Phương pháp đơn giản nhất dựa vào mối liên hệ giữa sự xuất hiện các cơn hen suyễn và các loại thức ăn dùng trong ngày. Nếu cơn hen cứ thường hay xảy ra mỗi khi dùng một loại thức ăn no đó thì nhiều khả năng loại thức ăn đó l thủ phạm gây cơn hen suyễn. Khi xác định vi loại thực phẩm nghi ngờ gây cơn hen suyễn (nếu nằm trong 8 những thức ăn thì lại cng nghi ngờ nhiều hơn), bạn thử loại bỏ những thức ăn nghi ngờ nây ra khỏi thực đơn hàng ngày, nếu trong vòng 2 tuần không thấy cơn hen xuất hiện thì khả năng chúng  nguêên nhân gây cơn hen lại càng cao. Để chắc chắn, bạn nên thử ăn lại loại thực phẩm đó (với lượng ít), nếu lại xuất hiện các triệu chứng hen suyễn thì gần như có thể kết luận chắc chắn. Điểm khĩ khăn của phương pháp này l phần lớn các thức ăn đều được chế biến từ nhiều loại thực phẩm khác nhau và đôi khi  bạch được người bệnh bị hen suyễn với loại thực phẩm no khi chúng cũng mặt trong một thức ăn.

      Một phương pháp khác thực hiện các xét nghiệm trên da: Nhân viên y tế sẽ làm trầy xướt da vài đường rất nhỏ (thường ở mặt trước cánh tay), rồi dán 1 miếng nhỏ loại thực phẩm nghi ngờ (được nấu chín, sạch) lên trên vùng da bị trầy nầy. Nếu da bị đỏ, sưng và ngứa ở vùng da này (đường kính > 10mm) thì thử nghiệm dương tính. Yếu điểm của phương pháp này đôi khi cho kết quả không chính xác. Ngồi ra người ta còn có kỹ thuật xét nghiệm để đo lượng khng thể IgE trong mu, các kháng thể ny sẽ tăng cao ở những bệnh nhân đang bị nghi ngờ dị ứng thức ăn. Ngồi ra có thêm nhiều xét nghiệm chuyên sử hơn bằng cách đo lượng kháng thể IgE trong mủ cho từng loại thực phẩm gây dị ứng. Xét nghiệm da và thử mủ tìm kháng thể IgE thường dùng ở những người dị ứng thức ăn nặng, hoặc gặp khĩ khăn trong việc xác định loại thức ăn gây dị ứng bằng phương php loại suy, trẻ em, người cao tuổi…

phòng tránh dị ứng thức ăn

         Dự phòng dị ứng thực phẩm rất quan trọng, đặc biệt nhằm phòng tránh những phản ứng nặng nề như sốc phản vệ vì việc điều trị thường rất khó khăn, tốn thời gian và khả năng cơn thấp.

        Dự phòng dị ứng thực phẩm bao gồm:
•    Mọi người cần có hiểu biết về thực phẩm gây dị ứng và biểu hiện của dị ứng thực phẩm. Tự bản thân người bệnh phải theo di và phát hiện chính xác loại thực phẩm mình bị dị ứng vì không ai khác có thể làm tốt việc này. Cần biết cách phát hiện ra loại thực phẩm mình bị dị ứng trong vô vàn món ăn được chế biến phức tạp, việc nầy đôi khi mất nhiều thời gian và đi hỏi nhận xét tinh tế. Một số loại thức ăn có thể gây kích hoạt cơn hen suyễn cấp như thịt bị, trứng gia cầm, tơm, cua, cua biển, bia rượu  …tuy nhiên tác nhân gây cơn hen cấp là do đồ ăn thức uống hiếm gặp hơn nhiều so với các dị nguyên không khí. Nếu kiêng cử hầu hết các loại thức ăn trên có thể làm mất cân bằng về dinh dưỡng,nhất là đối với trẻ em. Lưu ý mối liên quan giữa thức ăn dùng trong ngày và sự xuất hiện cơn hen và sự việc lập đi lập lại nhiều lần (ví dụ cứ mỗi lần ăn cá biển là tối hôm đó lên cơn hen…) và chỉ hạn chê dùng loại thức ăn nghi ngờ có thể gây cơn hen nêu trên.

  • Lưu ý các triệu chứng sớm của phản ứng dị ứng v ghi nhớ các triệu chứng nầy trên da, hệ tiêu hóaa và hệ hơ hấp...
    •    Tránh sử dụng những thực phẩm mà bản thân đ bị dị ứng, kể cả trnh tiếp xác qua da hay hít. Nn lập một kế hoạch ăn uống chỉ gồm những thực phẩm m mình khơng bị dị ứng.
  • Nên dùng thức ăn nấu nướng tại nhà để dễ tránh các loại thức ăn gây dị ứng. Nếu đi ăn bên ngoài, cẩn thận chọn lựa món ăn và đưa yêu cầu thích hợp cho nhà hàng (tránh các loại mà mình bị dị ứng).
  • Nếu mua đồ chế biến sẵn (trong siêu thị), nên đọc kỹ bao bì để biết rõ thành phần thức ăn và các chất phụ gia. Các chất sulfite thường được ghi với các tên như sau: sulfur dioxide, sodiun bisulfite, potassium bisulfit, sodium metabisulfite, potassium metabisulfite, sodium sulfite, BHA, BHT…
  • Cần nhớ rằng, cc thực phẩm “gần gũi nhau” cĩ thể gy phản ứng cho, nghĩa l khi dị ứng với thực phẩm ny thì cũng dễ bị dị ứng với thực phẩm “gần gũi” kia. Chẳng hạn, sữa bị v thịt bị l 10% (nếu bị dị ứng với sữa bị thì cũng cĩ 10% khả năng dị ứng với thịt bị), trứng g v thịt g l 5%, sữa bị v sữa d l 90%, cc loại c biển là 50%, đậu phọng và các hạt họ đậu là 10%, đậu nành và các hạt họ đậu là 5%, lúa mì v cc hạt ngũ cốc khc l 25%.
  • Nếu trước đây đ từng bị dị ứng thức ăn trầm trọng (sốc phản vệ) thì phải luơn luơn mang theo trong người các thông tin  nhân về việc này nhằm gip ích khi bị hơn.

        Mặc dù hen suyễn là căn bệnh mạn tính của đường hô hấp, người mắc bệnh hen suyễn hoàn toàn có thể có một cuộc sống khỏe mạnh nếu biết tuân thủ điều trị, dùng thuốc đúng cách và biết cách phòng tránh một cách hiệu quả các yếu tố khởi phát cơn suyễn trong đó có một số thức ăn.

 

Chia sẻ

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

KỸ THUẬT SỬ DỤNG THUỐC ĐƯỜNG HÍT

Có nhiều phương pháp đưa thuốc vào trong cơ thể nhằm mục đích chữa trị bệnh. Phương pháp đơn giản và cổ điển nhất là dùng đường uống, kế đến là các phương pháp tiêm chích (tiêm tĩnh mạch, tiêm bắp, tiêm dưới da…) hoặc qua đường hấp thu qua da (thuốc dạng kem, mỡ, cao dán…). Ngoài ra, còn có qua đường hậu môn (thuốc nhét hậu môn), đường ngậm dưới lưỡi, đường hít…   Sử duïng thuoác ñöôøng hít töùc laø phöông phaùp ñöa thuoác tröïc tieáp vaøo ñöôøng hoâ haáp döôùi daïng caùc haït li ti lô löûng trong khoâng khí. Các hạt li ti có kích thước rất nhỏ (dưới 5 mm) mới có thể theo luồng hơi thở hít vào đi theo các phế quản nhỏ đến tận các túi phế nang, còn các hạt có kích thước lớn hơn thường chỉ dừng lại và rơi xuống ở các phế quản lớn. Để có thể đưa thuốc dưới dạng các hạt li ti này vào cơ thể một cách đầy đủ, người bệnh cần phải nắm vững các bước và thực hiện chính xác các thao tác.

BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH VÀ THUỐC LÁ

Tình hình hút thuốc lá trên thế giới và trong nước

SUY DINH DƯỠNG Ở BỆNH NHÂN BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH

Từ xưa đến nay, ông bà ta đã biết rằng dinh dưỡng là một trong những phương pháp cần thiết để giữ gìn sức khỏe, khắc phục bệnh tật, kéo dài tuổi thọ. Đối với những người phải chịu đựng những bệnh tật khác nhau, dinh dưỡng còn là một biện pháp hỗ trợ giúp tăng cường sức khỏe làm cho căn bệnh phục hồi nhanh chóng hơn. Còn đối với một số căn bệnh được gọi là “mãn tính” tức là kéo dài rất nhiều năm cho đến cuối đời như bệnh tiểu đường, cao huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính…, biết cách dinh dưỡng hợp lý không chỉ có tác dụng hỗ trợ mà còn được xem là một biện pháp điều trị cần thiết giúp cho người bệnh có thể “sống chung hòa bình” với căn bệnh. Đặc biệt đối với bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, điều chỉnh dinh dưỡng được xem là một trong biện pháp điều trị không dùng thuốc có vai trò quan trọng trong việc tăng cường chất lượng cuộc sống của người bệnh.    

BỆNH LAO Ở PHỤ NỮ CÓ THAI

Nguy cơ nhiễm lao và mắc bệnh lao ở phụ nữ có thai

HEN SUYỄN Ở TRẺ EM

Hen suyễn là bệnh khá thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là trẻ em dưới 5 tuổi. Thống kê cho thấy tỷ lệ trẻ em bị hen suyễn cao gấp đôi so với người lớn.  Trẻ trai thường bị mắc hen suyễn hơn trẻ gái. Theo xu hướng chung trên toàn thế giới, số lượng bệnh nhân suyễn, cả người lớn và trẻ em, cng ngy cng gia tăng đáng kể. Tại Pháp, người ta ước tính rằng cứ 10 phút sẽ có một bệnh nhi hen suyễn tương lai chào đời. Và trung bình trong mỗi lớp học sẽ cĩ từ 2 – 3 học sinh bị hen suyễn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hiện nay có khoảng 10% trẻ em dưới 15 tuổi trên thế giới bị hen suyễn. Tại TP.HCM, số liệu từ một số nghin cứu ở quận 10 cho thấy khoảng 10% trẻ em bị hen suyễn. Hen suyễn ở trẻ em cĩ thể đưa đến những hậu quả xấu cho trẻ, trước mắt cũng như lâu dài: Trẻ thường xuyên bị lên cơn, nhất là về ban đêm làm trẻ không ngủ được, không thể vui chơi, chạy nhảy như các trẻ khác, ảnh hưởng về sự pht triển thể chất v tinh thần của trẻ. Trẻ cũng phải thường xuyên nghỉ học do bệnh hoặc để đi khm bệnh, thậm chí phải đi cấp cứu, nhập viện vì khĩ thở, ảnh hưởng đến sự chuyn cần v việc tiếp thu bi vở. Tuy bệnh ít gy tử vong, nhưng theo Tổ chức Y Tế Thế giới hàng năm cũng có khoảng 25.000 trẻ em chết vì hen suyễn trn tồn thế giới, v rất đng tiếc l hầu hết đều là những trường hợp tử vong không đáng có.

ĐIỀU TRỊ BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là căn bệnh diễn tiến kéo dài nhiều năm, tiến triển có khuynh hướng nặng dần và thường không thể điều trị khỏi hoàn toàn. Nguyên nhân của bệnh là do hút thuốc lá (90% trường hợp) hoặc tiếp xúc với khói bụi (10%) thường xuyên và lâu năm. Khi bệnh bắt đầu xuất hiện triệu chứng, người bệnh thường vẫn còn đang hút thuốc lá nhưng có khi đã ngưng hút từ lâu, tuy nhiên ảnh hưởng của khói thuốc lá ngày xưa vẫn còn tiếp tục tác động trên phổi và bệnh vẫn tiếp tục tiến triển. Mặc dù là căn bệnh mạn tính nhưng trên nền diễn tiến mạn tính kéo dài đó vẫn thỉnh thoảng xuất hiện các đợt bệnh trở nặng, diễn tiến nhanh, có khi khá trầm trọng đến nỗi phải nhập viện, những đợt bệnh nặng đó được gọi là những đợt cấp hay đợt kịch phát của bệnh. Những đợt cấp này nếu được điều trị tích cực và đúng cách sẽ cải thiện dần và chấm dứt; người bệnh sẽ trở lại tình trạng mạn tính như trước khi vào đợt cấp. Nếu các đợt cấp xuất hiện nhiều và thường xuyên sẽ làm cho căn bệnh diễn tiến xấu đi nhanh hơn.

ĐẶT LỊCH NGAY

BS Oanh

 Thứ 2, Thứ 3, Thứ 5, Thứ 6: 18 – 20g

Thứ 7: 7g30 – 9g30

 

BS Trí

Thứ 4: 18 - 20g

 

HOTLINE LIÊN HỆ: 0908 120 626